خانه » محیط زیست » چرا «مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد»؟

چرا «مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد»؟

سیدنادر صادقی راد
رفتارشناس حیوانات
هفته‌نامه سلامت
۹۷/۲/۲۷

۳ تیپ مار وجود دارد: مارهای سمی، مارهای نیمه‌سمی و مارهای غیرسمی که اغلب از روی تفاوت‌های ظاهری مانند شکل بدن یا جای قرار گرفتن دندان‌ها یا شکل چشم‌ها می‌توان آنها را از هم تفکیک کرد. سم مار نوعی پروتئین است که با خوردن مشکلی برای انسان ایجاد نمی‌کند بلکه فقط با ورود به خون بر بدن مارگزیده اثر خود را آشکار می‌کند و گاه سبب مرگ قربانی شود. همه آنچه گفتم و می‌گویم به خاطر تاکید بر این نکته است که به مارها آسیبی نرسانید و صریح‌تر بگویم مارها را نکشید. با به کار بستن چند نکته ساده می‌توان در طبیعت از نیش مارها درامان ماند. بهترین کار این است که هنگام دیدن مار کاری به کار او نداشته باشید چون خطر عکس‌العمل مار موقعی که روی آن پا می‌گذارید یا در جای تنگی دربرابر شما گرفتار می‌شود، بسیار جدی است. سم مارها ۲ نوع است: هموتوکسین و نوروتوکسین که هر دو از راه خون تاثیرگذاری دارند. نوروتوکسین‌ها بر روی عضلات اثر می‌گذارند و قربانی براثر گزش مار براثر خفگی جان خود را از دست می‌دهد و هموتوکسین‌ها که باعث از بین رفتن گلبول‌های قرمز خون می‌شوند. گذشته از اثراتی که با ورود سم در خون دیده میشوند، شوک هم از آسیب‌های بسیار جدی در زمان مارگزیدگی است. حتی دیده شده انسانی که توسط مار غیرسمی گزیده شده، براثر شوک و ترس همان علائم گزش سمی را بروز داده است. هرچند کمک‌های اولیه برای پیشگیری از آسیب‌های مارگزیدگی مانند چاک دادن محل گزش و مکیدن محل زخم و بستن بالای محل بسیار سودمندند، اما هراسی که به فرد دست می‌دهد تجربه بسیار هولناکی است. تقریبا با اطمینان می‌گویم که بسیاری از افرادی که این کمک‌ها را به صورت نظری دیده‌اند، در شرایط عملی نمی‌توانند آنها را به کار ببندند. من خود ۲ بار مورد گزش مار قرار گرفته‌ام و به جرات به شما می‌گویم کمتر آسیبی را در طبیعت‌گردی می‌توان با این حس مقایسه کرد. ضرب‌المثل «مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد»، کاملا مفهوم این هراس را می‌رساند.

مارها با شکار موش‌ها که طعمه اصلی این خزنده است، باعث تعادل جمعیت موش در طبیعت و حفظ کشت و کار کشاورزان می‌شوند و از سوی دیگر در صنعت سرم‌سازی و داروسازی هم از سم مار استفاده می‌کنند.

درامان ماندن از مارگزیدگی در طبیعت کار پیچیده‌ای نیست. مارها نمی‌توانند بشنوند، اما نسبت به ارتعاش بسیار حساسند. کافیست چوبدستی با خود داشته باشید و هر چند قدم آنرا به زمین بزنید. ارتعاش حاصل از این برخورد مار را فراری می‌دهد و باعث می‌شود به شما نزدیک نشود. به عنوان طبیعت‌گردی که عمر خود را طبیعت گذرانده توصیه اکید می‌کنم هنگام طبیعت‌گردی با خود عصا یا چوبدست داشته باشید. مارگزیدگی بیشتر از دست یا پا است. برای آنکه دستتان را مار نگزد، دست را داخل زوایای پنهان و لای ترک سنگ‌ها وارد نکنید و پای خود را خوب بپوشانید و در صورت گزیدگی بعد از انجام کمک‌های اولیه درباره مار باید شوک را درمان کرد و به قربانی آرامش داد. موقع خوابیدن هم حتما از چادرهای زیپدار استفاده کنید چون غذا سبب جذب حیوانات می‌شود و اگر چادر ندارید، محل اسکان خود را در جاهای باز و به دور از رودخانه انتخاب کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *