خانه » محیط زیست » نگذاریم شهر سالم و پاکیزه ساوه به وضع کلان شهرها دچار شود

نگذاریم شهر سالم و پاکیزه ساوه به وضع کلان شهرها دچار شود

یادداشت محمد مسعود امانی
مدیر مسئول و صاحب امتیاز ماهنامه ارتباطات مرکزی

ساوه از دیر باز به شهر سالم و پاکیزه شهره بوده است که دارای هوای بدون آلودگی است. حتی پروژه «شهر سالم ساوه» از سال   ۷۶  آغاز و در سال  ۷۹  وارد مرحله نهايي شد که هدف از اجراي اين طرح ارتقاء سلامت جامعه و توسعه پايدار بود که طرح شهر سالم ساوه به عنوان موفق‌ترين طرح شهر سالم كشور انتخاب شد.

حتی بدین مناسبت از مدت ها پیش بر سر ورودی این شهر تابلوی «به شهر سالم ساوه خوش آمدید» نصب شده است که البته امروزه تلّی از دود و آلودگی بر روی این تابلو نشسته است و حتی در برخی روزها هوای ساوه توسط سازمان هواشناسی ناسالم اعلام شده است.

یافته‌های یک تحقیق که در نشریه پزشکی «لنست» منتشر شده است، حاکی از آن است که میزان مرگ‌ومیر ناشی از آلودگی هوا از تلفات جنگ‌ها بیشتر است.

از این رو بسیاری از کشورهای جهان، اقداماتی برای کاهش آثار آلودگی هوا بر محیط‌زیست انجام داده‌اند. هم دانشمندان و هم قانونگذاران در این امر دخالت کرده‌اند تا بلکه آن را کنترل کنند. در همین راستا مدیران محیط‌زیست در مکزیکوسیتی که در ۱۸ سال گذشته، آلوده‌ترین شهر دنیا بود، توانسته‌اند اقدامات موثری در کاهش آلودگی هوا انجام دهند تا جایی که اکنون این شهر نه‌تنها آلوده‌ترین شهر در جهان نیست، بلکه در فهرست ۲۰ شهر اول آلوده دنیا هم قرار ندارد.

بر اساس تحقیقات؛ حمل و نقل، علي الخصوص در جاهايي كه از سوخت گازوئيل استفاده مي كنند، يكي از دلايل اصلي كاهش كيفيت هواي مناطق شهري است.

لذا برای مقابله با آلودگی هوا و کنترل آن، توسعه سیستم حمل‌ونقل عمومی در شهر ضروری است که در مکزیکوسیتی این مهم اجرا شد. برنامه‌ای بلندمدت که بر محور توسعه خطوط مترو و ایجاد خطوط اتوبوسرانی تندرو پایه‌گذاری شد. همچنین در مکزیکوسیتی طرح دوچرخه همگانی از طریق ساخت ۲۱ کیلومتر مسیر ویژه در سال ۲۰۰۹ اجرا شد.

الگوی بهبود و توسعه حمل‌ونقل عمومی در پایتخت کلمبیا هم اجرا شد. نوعی سیستم اتوبوسرانی به نام «متروباس» در این شهر راه انداختند که علاوه بر افزایش حجم مسافران در اتوبوس، آلودگی کمتری هم ایجاد می‌کرد. در این طرح اتوبوس‌های جدید و بزرگ‌تر با سرمایه‌گذاری‌های سریع، جایگزین اتوبوس‌های فرسوده و کوچک شدند.

استفاده از گاز طبیعی راهکار دیگری برای کاهش ذرات معلق در هوا بود.
افزایش ذرات معلق در هوا و کاهش کیفیت آن بر تنفس موجودات زنده اثر می‌گذارد. در آلمان از آغاز سال ۲۰۰۵ قوانین تصویب شده در اتحادیه اروپا برای مقابله با این ذرات معلق در هوا اجرا می‌شوند. براساس این قوانین، حد ذرات معلق نباید در بیش از ۳۵ روز از سال از ۵۰ میکروگرم در مترمربع هوا بیشتر شود. برای کاهش سوخت خودروها و به‌تبع آن کاهش ذراتی که از دود خودروها در هوا پراکنده می‌شوند، از گاز طبیعی برای سوخت در خودروها استفاده می‌شود.

برای استفاده از گاز طبیعی در خودروها مزیت‌های بسیاری برشمرده‌اند اما نخستین و مهمترین آن اینکه گاز طبیعی از اغلب سوخت‌های موجود، پاک‌تر است و آلایندگی کمتری تولید می‌کند.

البته برای گازسوز کردن خودروها و اتوبوس های سطح شهر نیز باید موارد و استانداردهای متعددی در نظر گرفته شود، در غیر اینصورت آلودگی های دیگری به هوا وارد می شود و علاوه بر آن به جز هزینه های گزاف، حادثه ساز نیز خواهیم بود.

طبق تحقیقات، توليد وسایل نقلیه گازسوز (سی ان جی) باید با کاتالیستی و فیلتر قوي جاذب ذرات باشد و فرآيند تبدیل موتور به استفاده از سوخت سی ان جی مطابق با استانداردها انجام شود و بکارگیری مبدل کاتالیستی جهت بهبود و ارتقاء احتراق، الزام دارد. همچنین توجه به انجام مطالعاتي که منجر به شناسايي عوارض ذرات بسيار ريز و تركيبات آنها شود، تدوین استانداردهاي موردنیاز، توسعه روشهاي اندازه گيري آلاينده هاي ناشي از سوخت سی ان جی، استفاده از فيلتر جاذب ذرات و كاتاليزورهاي اكسيداسيون طراحي شده و مخصوص سوخت سی ان جی، جهت كاهش و يا جلوگيري از توليد ذرات معلق بسيار ريز و اكسيدهاي نيتروژن، بسیار حائز اهمیت می باشد.

اتوبوس های دودزا و فرسوده مدتی است که اصلی ترین مهره های ناوگان حمل و نقل عمومی شهر ساوه شده اند که به علت فرسودگي، آلودگي هواي بسيار زيادي ايجاد مي كنند.

البته باتوجه به اقدامات مثبت و خوب شهرداري در جهت ايجاد پارك ها و فضاي سبز تا حدودي اين آلودگي در اطراف شهر كمتر به چشم مي آيد.

اما کافي است شما در ايستگاه باشيد و اتوبوس حركت كند تا چند لحظه از شدت دود شما ديده نخواهيد شد. اين مسئله بيانگر فرسوده بودن ناوگان حمل و نقل و آلودگي ايجاد شده توسط آن است. اين در حالي است شهروندان عادي بايد ساليانه عوارض خودرو بدهند و اتومبيل ها معاينه فني بشوند و در صورت خرابي و تردد ماشين در شهر جريمه مي شوند.  هر فرد بالغ به طور متوسط ۲۰ هزار ليتر هوا در طي يك روز تنفس مي كند و حق مسلم هر فرد است كه در فضاي پاكيزه تنفس كند.

با توجه به اقدامات بسيار خوب شهرداري در جهت زيباسازي و ساخت پروژه هاي عمراني در سطح شهر، لازم است به موضوع آلودگي هوا كه با سلامتي مردم ارتباط دارد، توجه و اهميت بيشتري داده شود. ناوگان حمل و نقل عمومي بايد تجهيز، بازسازي و تعمير شوند و اتوبوس هاي جديد جايگزين اتوبوس هاي فرسوده شود.

البته کمتر کسی از مشکلات اقتصادی کشور و به ویژه شهرداری ساوه بی خبر است و بنده نیز به این امر مشرف هستم اما همه می دانیم که علاج کار را قبل از وقوع باید کرد. لذا پیش از اینکه ساوه نیز همچون کلان شهرهای آلوده مانند تهران، اراک، شاهین شهر و… به شهر آلوده تبدیل شود که نیاز به تخصیص بودجه های کلان جهت رفع معضل آلودگی داشته باشد، امروز باید به فکر آن بود و شاید با هزینه ای کمتر بتوان پیشگیری کرد تا نیاز به درمان نداشته باشیم.

امیدوارم هیچگاه غبار غلیظ صبحگاهی، دود خاکستری عصرگاهی و مه دود شبانگاهی که در دل تاریکی شب گم می‌شود، ‌خاطرات چشم‌های ما از روزهای زندگی شهری ساوه نباشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *