خانه » محیط زیست » سال حمایت از نخبگان ایرانی؟

سال حمایت از نخبگان ایرانی؟

حسین آخانی- استاد دانشگاه تهران
١. سال ١٣٧٢ من در مؤسسه گوته آلمان در شهر گوتینگن، زبان آلمانی می‌آموختم. معلم زبان از همه سؤال کرد: نظرتان درباره آلمان چیست؟ هرکس چیزی می‌گفت. یکی گفت مردمی سخت‌کوش، دیگری گفت کشوری نژادپرست؛ اما یک فرانسوی جمله قشنگی گفت، او با زبان دست‌و‌پاشکسته‌اش گفت: «ما در فرانسه معتقدیم آنچه آلمانی است، خوب است و کیفیت دارد». او با نشان دادن کتاب واژه‌نامه گفت: «وقتی روی این کتاب نوشته باشد Made in Germany همه مطمئن هستند که این بهترین است».
٢. در آلمان که بودم یک بار دانش‌آموزان و خانواده‌هایشان اعتصاب کرده و در خیابان‌ها تظاهرات راه انداخته بودند. آنها به افت کیفیت آموزش در مدارس معترض بودند و می‌گفتند معلمان ما باید ساعات زیادی درس بدهند و به‌‌همین‌دلیل کیفیت آموزش در مدارس پایین آمده است. آنها خواهان استخدام معلمان بیشتر و جوان‌تر بودند. به رادیو گوش می‌دادم، خانمی می‌گفت: «ما در آلمان نفت نداریم، معدن طلا نداریم، تنها سرمایه ما علم و آموزش ماست. اگر علم ما افت کند، اقتصادمان فرومی‌ریزد».
٣. من در سال ١٣٧٧ بعد از اتمام دوره دکتری ٤٨ ساعت بعد به ایران برگشتم. الان ٢٠ سال است به ایران آمده‌ام. معلمی کرده‌ام و برای شناخت سرزمینم آنچه در توان داشتم، انجام داده‌ام. داستان تلخی‌هایی که بر من گذشته مثنوی ٧٠ من کاغذ است، اما همچنان بر انتخاب خود هستم. تلخ‌ترین اتفاق این ٢٠ سال برای من این بود که وقتی می‌بینم بهترین تربیت‌شده‌های ما یکی‌یکی رفتن را بر ماندن در ایران ترجیح می‌دهند، بدون اغراق اشک می‌ریزم، چون می‌دانم ایران را باید ایرانی بسازد و رفتن هر ایرانی متخصص یعنی ازدست‌دادن سرمایه‌ای بزرگ که با هیچ عدد و رقمی ‌جبران نمی‌شود.
٤. در سال حمایت از کالای ایرانی سوال این است که چه کسی باید کالای ایرانی را بسازد؟ رقابت در دنیای امروز فقط و فقط بر مبنای علم و دانش و البته همراه با تعامل بین‌المللی است. اینکه کالایی را از خارج کپی کنیم و با سر هم کردن آن کالایی بی‌کیفیتی تولید کنیم هرگز اقبال مشتری را به‌همراه نخواهد داشت. برای تولید کالای خوب و باکیفیت باید دانش و مدیریت توانمند دست در دست هم دهند تا با آگاهی کامل از همه جنبه‌های فنی و کیفی، با نمونه خارجی، هم از نظر قیمت و هم از نظر کیفیت مطابق با استاندارهای معتبر قابل رقابت باشد. ساخت برند ایرانی به تلاش انسان‌هایی نیاز دارد که در سرزمینشان با آرامش و عشق کار کنند.
٥. مغز ایرانی در بستری رشد می‌کند که اندیشمندانش از امنیت روحی، روانی و اجتماعی لازم برخوردار باشند. در کنار آن وجود یک بستر پژوهشی سالم می‌تواند ضامن تولیدی باکیفیت شود. وقتی سهم بودجه پژوهش در کشور هرگز از نیم‌درصد تولید ناخالص ملی تجاوز نکرده است، با این نگاه متحجرانه در مدیریت کشور چگونه می‌توان انتظار داشت که این پژوهشگران بتوانند با پژوهش خود زمینه تولید کالای باکیفیت ایرانی را فراهم کنند. این پولی که در کشور به پژوهش می‌دهند، بیشتر به درد همان خرید و فروش مقاله در میدان انقلاب می‌خورد. باورکردنی نیست که از ١٥ سال گذشته که حقوق ما ٢٠ برابر شده، هنوز واحد گرانت در دانشگاه تهران همچنان از ٢٠٠ هزار تومان تکان نخورده است. حتی در دو سال گذشته گرانت صد محقق سرآمد منتخب کشور را هم ندادند. گرانتی که کل بودجه‌اش به اندازه یک قرارداد طرح مطالعاتی بازنگری پارک پردیسان به یک شرکت خصوصی نبود.
٦. متأسفانه مدیران ارشد ما به پژوهش اعتقادی ندارند. شاید یکی از مهم‌ترین دلایل آن اسیرشدن بدنه مدیریتی کشور در دست تکنوکرات‌های پیری است که سال‌ها از تغییرات شگرف در علم و دانش و حتی مدیریت دور شده‌اند و خود یا نزدیکانشان – که این روزها به ژن‌های خوب تعبیر می‌شوند – اقتصاد کشور را اسیر دلالی، زد‌و‌بند، فساد و به قول آقای رئيس‌جمهور شرکت‌های خصولتی و بازنشسته‌ها کرده‌اند. کمتر کسی باور دارد که از تنور چنین مدیریت ضد علم و انعطاف‌ناپذیری بستری فراهم شود که کالای ایرانی بتواند با رقبای خود رقابت کند.
٧. شش بند بالا را چند روز پیش برای انتشار آماده کرده بودم. چندی پیش یکی از متخصصان آب و محیط زیست ایرانی که به‌دلیل افتخارات علمی مدت‌هاست در رسانه‌ها درباره او نوشته می‌شد، برخلاف جریان معمول به جای ماندن در خارج، به ایران برگشته و حتی به معاونت معاون رئیس‌جمهور هم رسید. متأسفانه به‌خاطر حاشیه‌هایی که برایش ایجاد شد، مجددا مجبور به ترک وطن شد، من این بار هم اشک ریختم. من هرگز سیاسی نبوده‌ام و نخواهم بود، اما آنچه اتفاق افتاد در سالی که باید همه تلاش کنیم تا دانشمندان این سرزمین با عشق به وطن برگردند و با مدیریت و دانش خود تولید کالای ایرانی باکیفیت را ممکن کنند، خبر تلخی بود.
https://t.me/eviron_concerns
متن کامل در شرق https://goo.gl/JsRYbV

دغدغه‌های محیط زیستی و دانشگاهی-Environmental and Academic Concerns
هدف این کانال انتشار نگرانی‌های محیط زیستی و دانشگاهی کشورمان ایران و جهان است

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *