خانه » محیط زیست » پیش به سوی دنیای بدون پلاستیک

پیش به سوی دنیای بدون پلاستیک

حسین آخانی
✅ اریک سلهیم رئیس برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد می گوید که بحران پلاستیک یکی از بزرگترین چالش‌های جهان امروز ماست. حجم پلاستیک در دریاها و اقیانوس‌ها به حدی افزایش یافته است که تا سال ۲۰۵۰ وزن پلاستیک‌های اقیانوس‌ها از وزن ماهی‌ها فزونی می‌یابد. هر روز تصاویر دلخراشی از ورود پلاستیک به بدن حیوانات دریایی و یا به دام افتادن بچه‌های آنها در حلقه های پلاستیکی منتشر می‌شود که با بزرگ شدن به طرز فجیهی حیوانات بی دفاع را رنج و عذاب می‌دهد.
✅ کشور ما یکی از بی دفاع‌ترین سرزمین‌های جهان در مقابل آلودگی پلاستیک است. نه تنها همه طبیعت کشور از جنگل و بیابان و استپ و حاشیه شهر و روستا از پلاستیک پر شده است، بلکه حجم پلاستیک در آب‌های شمال و جنوب هر روز بیشتر می‌شود. این پلاستیک‌ها نه تنها در سواحل صحنه‌های زشت و زننده‌ای دارد، بلکه تا پایت را به آب می‌گذاری، به جای حس عبور ماهی و دیگر آبزیان، این پلاستیک‌ها هستند که می‌لولند. بوی تعفن آنها همراه با فاضلابی که به دریا رها می‌شود، به جای ایجاد حس لذت و بهره بردن از سفر، خاطره بدی بجا می‌گذارد. بی خود نیست که بسیاری از مردم سفر خارجی را به داخلی ترجیح می‌دهند.
✅ اقدام اخیر معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست که باعث صدور بخشنامه‌ای شد که استفاده از بطری‌های آب معدنی را در سازمان محیط زیست ممنوع کرد برای ما دوستداران طبیعت و محیط زیست ایران بسیار خوشحال کننده است. اگر چه اجرای آن هنوز با مقاومت‌هایی مواجه است، اما شروع هر کاری همیشه سخت است. همه وظیفه دارند بی توجهی به این بخشنامه را به مسئولین سازمان اطلاع دهند تا هیچ کس اجازه نداشته باشند در سازمان متولی حفظ محیط زیست منشاء آلودگی پلاستیکی و ظروف یک بار مصرف باشد.
✅ ما هنوز تا پلاستیک زدایی از طبیعت کشور فاصله دوری داریم. این فاصله زمانی حس می‌شود که بدانیم که در کشور آفریقایی کنیا استفاده و خرید و فروش پلاستیک می‌تواند تا ۴۰ هزار دلار جریمه داشته باشد. می‌دانیم صرف ممنوعیت استفاده از بطری آب معدنی در یک سازمان دولتی تاثیر زیادی بر کاهش میزان و استفاده از پلاستیک ندارد. اما آنچه سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان دستگاه نظارتی حفظ محیط زیست باید انجام دهد، خشکاندن این بلیه از ریشه است. کشورهای مختلف تجربیات بسیار خوبی در خصوص کنترل و کاهش و یا بازیافت پلاستیک دارند که لازم است ما هم از آنها استفاده کنیم.
✅ ساده ترین و کارآمدترین روش – که در آلمان  و بسیاری از کشورهای اروپایی اجرا می‌شود – آن است که تولید کنندگان بطری‌های پلاستیکی آب معدنی و نوشابه و حتی مواد غذایی عرضه شده در شیشه موظف به جمع آوری آنها باشند. در این کشورها هر بطری و شیشه دارای گرویی است و با بارکدی که دارد با قرار دادن در دستگاه‌هایی که در بسیاری از فروشگاه‌های زنجیره‌ای است می توان گرویی را پس گرفت. در چند سال پیش همین کار را به صورت دستی انجام می‌دادند. این روش در گذشته‌ای نه چندان دور با گرویی از شیشه های نوشابه و شیر در کشور ما هم معمول بود.
✅ این دور از انصاف است که طبیعت ایران بهای سنگینی برای منافع عده‌ای اندک صاحبان صنایع آب معدنی و نوشابه بپردازد. جمع آوری این بطری‌ها توسط همان توزیع کنندگان نه تنها از آلودگی در طبیعت جلوگیری می‌کند، بلکه همان صنایع می‌توانند خود عایدی بازیافت آنها را بدست آورند. مهمترین سود آن کاهش شدید این زباله‌ها در مخازن زباله‌ای شهری و کاهش هزینه‌های جمع آوری آنها توسط شهرداری‌ها و مردم است. بسیاری از شهرها امکانات بازیافت ندارند و این زباله‌ها یا در طبیعت رها می‌شوند و یا سوزانده شده و منشاء آلودگی‌های بعدی می‌شوند. با برگشت این بطری‌ها به مبدا عملا این بار از دوش شهرداری‌ها برداشته شده و آنها هم فرصت پیدا می‌کنند که برنامه‌های تفکیک از مبدا برای سایر پسماندها را اجرا کنند.
✅ اما برای مبارزه با آلودگی پلاستیک باید راهکارهای دیگری در نظر گرفته شود. اخذ مالیات از کیسه‌های پلاستیک و پولی کردن آنها توسط فروشندگان نیز از راه‌های شناخته شده دیگری است که دولت می‌تواند ضمن ایجاد درآمد برای خود، مجبور نباشد که کمبودهای مالی خود را با روش‌های غیر عقلانی جبران کند. چند برابر کردن عوارض خروج از کشور و یا چند برابر کردن عوارض خودروهای هیبریدی و یا افزایش شدید قیمت بلیط‌های شرکت‌های هوایی در روزهای تعطیل از جمله همان روش‌های مضحکی است که این روزها بیشترین انتقاد را متوجه دولت کرده است. ایران را تمیز کنید، اخلاقتان را خوب کنید، جلوی سودجویان را بگیرید، مطمئن باشید مردم همین جا می‌مانند و خارجی‌ها هم برای آمدن به ایران دست و پا می‌شکنند.
https://t.me/eviron_concerns
https://goo.gl/63KLd9l متن کامل در همشهری

دغدغه‌های محیط زیستی و دانشگاهی-Environmental and Academic Concerns
هدف این کانال انتشار نگرانی‌های محیط زیستی و دانشگاهی کشورمان ایران و جهان است.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *